>>>
> Ekonomija Crna Gora > CBCG: Makroekonomski izvještaj 1Q 2016 – Crna Gora

CBCG: Makroekonomski izvještaj 1Q 2016 – Crna Gora

Centralna Banka Crne Gore objavila je makroekonomski izvještaj za 1. kvartal 2016. godine. Izvještaj sadrži podatke CBCG i drugih državnih institucija o makroekonomskim pokazateljima, kao što su BDP, inflacija, turizam, zaposlenost, solventnost banaka, deficit, zaposlenost i zarade.

BDP

Realna stopa rasta BDP-a Crne Gore na osnovu kvartalnih procjena u 2015. godini iznosi 3,2%. Rast je ostvaren u sva četiri kvartala 2015. godine u odnosu na isti period 2014. godine i to 3,0%, 3,7%, 4,2% i 1,4%, respektivno. Prema podacima organa nadležnog za poslove zvanične statistike, realna stopa rasta BDP-a u prvom kvartalu 2016. godine iznosila je 1,1%.

Inflacija

Inflacija u Crnoj Gori, mjerena indeksom potrošačkih cijena, u martu 2016. godine je u odnosu na isti mjesec prethodne godine bila negativna i iznosila -0,9%. Potrošačke cijene su u martu 2016. godine u odnosu na prethodni mjesec zabilježile pad od 0,1%. Industrijska proizvodnja je u prva tri mjeseca 2016. godine u odnosu na isti period 2015. zabilježila pad od 9,2%. Pad proizvodnje je zabilježen u sektoru vađenja rude i kamena (-43,9%) i sektoru snabdijevanje električnom energijom, gasom i parom (-18,9%), dok je rast proizvodnje ostvaren u sektoru prerađivačke industrije od 5,2%.

Građevinarstvo i šumarstvo

Građevinarstvo je u prvom kvartalu 2016. godine zabilježilo rast vrijednosti izvršenih građevinskih radova od 12,3% i rast efektivnih časova rada od 1,5% u odnosu na prvi kvartal 2015. godine. Šumarstvo je ostvarilo rast proizvodnje od 62,6% u prvom kvartalu 2016. godine u odnosu na isti period prethodne godine.

Turizam

U prvom kvartalu 2016. godine Crnu Goru je posjetilo 71.147 turista, što je za 9% više u odnosu na isti period prethodne godine. Broj dolazaka stranih turista iznosio 54.292. Ukupno je ostvareno 269.206 noćenja, što je za 11,9% više nego u istom periodu 2015. godine. Registrovan je rast prevoza putnika u drumskom, željezničkom i vazdušnom saobraćaju. U vazdušnom saobraćaju je broj prevezenih putnika na aerodromima u prvom kvartalu 2016. godine u odnosu na isti period prethodne godine povećan za 5,1%, dok je prevoz robe ostao nepromijenjen. U istom periodu povećan je prevoz putnika u željezničkom saobraćaju za 12,9%, dok je prevoz robe smanjen za 13,3%. Broj prevezenih putnika u drumskom saobraćaju, u prvom kvartalu ove godine, povećan je za 15,4%, dok je prevoz robe veći za 14,2% u odnosu na isti period prethodne godine.

Banke

Bankarski sektor je tokom prvog kvartala tekuće godine bio stabilan, što potvrđuju koeficijenti likvidnosti i solventnosti koji su bili značajno iznad propisanog nivoa. Nekvalitetni krediti (bez kamata i vremenskih razgraničenja) su na kraju marta iznosili 284,7 miliona eura i činili su 12% ukupnih kredita i na godišnjem nivou bilježe pad od 22,9%. Ukupan iznos nekvalitetnih kredita, kao i njihovo učešće u ukupnim kreditima je smanjeno u posmatranom periodu. Međutim, oni i dalje predstavljaju ranjivost bankarskog sistema.

Kamatne stope

Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa na ukupno odobrene kredite u martu 2016. godine je iznosila 8,32% i u odnosu na mart 2015. godine zabilježila je pad od 0,79 p.p. Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa na novoodobrene kredite u martu 2016. godine je iznosila 8,04%, što predstavlja pad od 0,90 p.p. u odnosu na mart 2015. godine. Prosječna ponderisana efektivna pasivna kamatna stopa je iznosila 1,16% u martu 2016. godine i u odnosu na mart 2015. godine ostvarila je pad od 0,49 p.p.

Budžetski deficit

Deficit budžeta za prva tri mjeseca 2016. godine iznosio je 68,6 milion eura ili 1,8% BDP-a2 i viši je u odnosu na isti kvartal prethodne godine kada je iznosio 58,5 miliona eura ili 1,6% procijenjenog BDP-a za 2015. godinu.

Državni dug

Prema podacima Ministarstva finansija, na kraju marta 2016. godine, bruto državni dug Crne Gore iznosio je 2.544,1 milion eura ili 67,6% BDP-a. Uključivanjem depozita Ministarstva finansija, zajedno sa 38.477 unci zlata, neto državni dug Crne Gore na kraju marta 2016. godine iznosio je 2.246,2 miliona eura, ili 59,7% BDP-a. U strukturi državnog duga dominira spoljni dug sa 87,4%,dok se na unutrašnji dug odnosilo 12,6% ukupnog duga. Prema preliminarnim podacima, u toku prvog kvartala 2016. godine deficit tekućeg računa iznosio je 283,9 miliona eura i veći je za 45,6% u poređenju sa prvim kvartalom 2015. godine. Povećanje deficita tekućeg računa rezultat je povećanja deficita na računu roba, deficita na računu usluga i značajnog smanjenja suficita na računu primarnog dohotka u poređenju sa prvim kvartalom prethodne godine.

Spoljnja trgovina

Deficit na računu roba u prvom kvartalu 2016. godine iznosio je 306,1 milion eura ili 13,2% više nego u prethodnoj godini. Ukupan izvoz roba iznosio je 57,4 miliona eura, što predstavlja smanjenje od 24,9%. Najveći uticaj na pad izvoza imalo je smanjenje izvoza aluminijuma i električne energije. Ukupan uvoz roba iznosio je 363,5 miliona eura i bio je viši za 4,8% u poređenju sa istim kvartalom prethodne godine. Na računu usluga u posmatranom periodu ostvaren je deficit u iznosu od 9,9 miliona eura. Ukupni prihodi od usluga iznosili su 90,7 miliona eura ili za 6% više u odnosu na 2015. godinu, dok su ostvareni rashodi u iznosu od 100,6 miliona eura što predstavlja rast od 38%. Povećanje rashoda od usluga rezultat je većeg odliva po osnovu ostalih poslovnih usluga, saobraćaja i turizma. U posmatranom periodu registrovano je povećanje dolazaka i noćenja stranih turista, što predstavlja ohrabrenje za buduću turističku sezonu. Imajući u vidu značajni investicioni ciklus u ovoj godini, a prije svega gradnju auto-puta za ovu godinu je projektovan rast deficita tekućeg računa platnog bilansa.

DSI

U prvom kvartalu 2016. godine, ukupan priliv direktnih stranih investicija (DSI) iznosio je 223,2 miliona eura ili 123,1% više u odnosu na isti period prethodne godine. Ukupan odliv iznosio je 211,6 miliona eura. Neto strane direktne investicije iznosile su 11,6 miliona eura, što predstavlja značajno smanjenje od 86,3% u poređenju sa istim periodom 2015. godine. Međutim, u pitanju je više statistički gledano smanjenje nego stvarno, jer je najvećim dijelom riječ o statističkom registrovanju odliva novca (isplata višegodišnjih dividendi), koji je od ranije bio na računu u inostranstvu, tako da se ove godine suštinski taj novac nije odlio.

Zaposlenost

Broj zaposlenih lica u martu 2016. godine u prosjeku je iznosio 172.098 lica, što je za 0,7% više u odnosu na prethodni mjesec, a za 0,1% više u odnosu na mart 2015. godine. Broj nezaposlenih lica u Crnoj Gori je u martu 2016. godine iznosio 42.406 što predstavlja pad od 0,5% u odnosu na prethodni mjesec i rast od 21,5% u odnosu na mart 2015. godine. Stopa nezaposlenosti je, prema podacima Zavoda za zapošljavanje, u martu iznosila 18,28% i veća je za 3,24 p.p. od stope iz marta prethodne godine.

Zarade

Prosječna zarada u bruto iznosu u martu 2016. godine iznosila je 734 eura, dok je prosječna zarada bez poreza i doprinosa (neto) iznosila 488 euro. Prosječna neto zarada u martu 2016. godine u odnosu na isti mjesec prethodne godine zabilježila je rast od 2,5%, dok je u odnosu na prosječnu neto zaradu u 2015. godini takođe zabilježila rast od 1,7%.

Izvor: CBCG

Top