>>>
> Activism & ORG > Indeks ljudskih sloboda 2018: Crna Gora 52.

Indeks ljudskih sloboda 2018: Crna Gora 52.

Indeks ljudskih sloboda (ILJS) predstavlja stanje ljudskih sloboda u svijetu, zasnovan na širokoj mjeri koja obuhvata lične, građanske i ekonomske slobode. Ljudska sloboda je društveni koncept koji priznaje dostojanstvo jednog pojedinca i u ovom ILJS se ona definiše kao negativna sloboda ili odsustvo prisilnog ograničenja. Indeks ljudskih sloboda je resurs koji nam može pomoći da objektivnije posmatramo odnos između slobode i drugih društvenih i ekonomskih fenomena, kao i način na koji različite dimenzije slobode dolaze u dodir jedna sa drugom. Svake godine izvještaj objavljuju američki Cato Institute, kanadski The Fraser Institute, i Liberalas Institut koji pripada njemačkoj mreži Friedrich Naumann Foundation for Freedom. 

Indeks ljudskih sloboda analizira 79 indikatora, koji su podijeljeni u nekoliko domena: 

  • Vladavina prava;
  • Bezbjednost i sigurnost; 
  • Kretanje; 
  • Religija; 
  • Udruživanje građana i civilna društva;
  • Izražavanje i pristup informacijama; 
  • Identitet i odnosi; 
  • Veličina državnog aparata; 
  • Pravni sistem i privatna svojina
  • Pristup tržišnom novcu; 
  • Sloboda međunarodne trgovine
  • Regulacije na kredite, rad i biznis; 

Na skali od 0 (nula) do 10 (deset), gdje 10 (deset) predstavlja najviše slobode, prosječna ocjena ljudskih sloboda za 162 zemlje u 2016. godini je iznosila 6.89 poena.

Novi Zeland, Švajcarska, Hong Kong, Australija, Kanada, Holandija, Danska, Irska, Ujedinjeno Kraljevstvo, Finska, Norveška i Tajvan su zemlje čiji je Indeks ljudskih sloboda najveći – odnosno one se nalaze u prvih deset, pri čemu Holandija i Danska dijele šesto mjesto, Irska i UK dijele osmo mjesto, a Finska, Norveška i Tajvan dijele deseto mjesto. Interesantno je da se Njemačka (13.) i Sjedinjene Američke Države (17.) ne nalaze u prvih deset država što je vjerovatno posljedica političkih turbulencija u Njemačkoj i politike koju vodi Donald Tramp u Sjedinjenim Američkim Državama. Na samom začelju se nalaze Venecuela (161.) i Sirija (162.). 

Od 10 regiona koliko ulazi u analizu Indeksa ljudskih sloboda najveći nivo sloboda je u Sjevernoj Americi, Zapadnoj Evropi i Okeaniji. Sa druge strane najniži nivo sloboda je na Srednjem Istoku, Južnoj Americi, Podsaharska Afrika, i Južna Azija. 
Ono što je evidentno analizirajuću ekonomske i lične slobode jeste da postoji snažna korelacija, te da veće ekonomske slobode vode ka većim ličnim slobodama i obratno – odnosno zemlje u kojima su ekonomske slobode na visokom nivou i lične slobode će biti na istom ili sličnom nivou.

Crna Gora se nalazi na 52. mjestu prema rezultatima Indeksa ljudskih sloboda, što je pad za jednu poziciju u odnosu na Indeks iz 2017. godine, odnosno pad za osam pozicija u odnosu na Indeks iz 2016. godine. Prosječna ocjena prema Indeksu ljudskih sloboda za Crnu Goru iznosi 7.34 pri čemu je prosječna ocjena za lične slobode 7.63, dok prosječna ocjena za ekonomske slobode iznosi 7.04. 

Kada su u pitanju indikatori koji se vezuju za lične slobode, Crna Gora najlošije rezultate bilježi u domenima Vladavine prava gdje je prosječna ocjena 5.1 i Izražavanje i pristup informacijama gdje je prosječna ocjena 5.2. Sa druge strane, kada su u pitanju indikatori koji se vezuju za ekonomske slobode, Crna Gora najlošije rezultate bilježi u domenu Pravni sistem i privatna svojina sa prosječnom ocjenom 4.9. 

Ukoliko bi lične slobode i ekonomske slobode posmatrali zasebno, Crna Gora bi se prema Indeksu ličnih sloboda nalazila na 56. mjestu, a prema Indeksu ekonomskih sloboda na 72. mjestu.

U poređenju sa zemljama koje je kopneno okružuju Crna Gora bilježi bolje rezultate od Bosne i Hercegovine (59.) i Makedonije (56.), dok su Srbija (51.), Albanija (48.) i Hrvatska (44.) ispred Crne Gore po prosječnoj ocjeni Indeksa ljudskih sloboda. 


U odnosu na svjetski prosjek Crna Gora konstantno bilježi rezultate iznad prosjeka, međutim u odnosu na regionalni prosjek Crna Gora već dvije godine bilježi rezultate koji su ispod prosjeka što bi moglo biti – ukoliko se ovaj trend nastavi – alarmantno.

Top